اقرؤوا القرآن فان الله تعالي لا يعذّب قلباً وعي القرآن. پيامبر اکرم - صلّي الله عليه و آله - فرمود: قرآن را بخوانيد، به درستي که خداوند دلي را که قرآن را دريافته عذاب نمي کند. نهج الفصاحه، ص 80، ح 426

 

احزاب در جهان

محمدرضا نوري شاهرودي

 

 

بخش نخست مقاله حجت الاسلام محمدرضا نوري شاهرودي دبير كميته بين الملل حزب اعتماد ملي اسفند ماه گذشته منتشر شد. در اين مقاله كه برگرفته از كتاب حزب ليبرال دموكرات ژاپن است، مراحل شكل گيري، تحول و تكامل اين حزب از زمان ظهور (پس از جنگ جهاني دوم) تاكنون تشريح شده است. بخش دوم و پاياني اين مقاله را با هم مي خوانيم.
    
  8- دوره رياست و رهبري فوكودا
    
    پس از استعفاي ميكي از نخست وزيري، تاكئو فوكودا در 23 دسامبر 1976 ميلادي به عنوان هشتمين رئيس حزب ليبرال دموكرات انتخاب شد. فوكودا زماني اقدام به تشكيل كابينه نمود كه سطح انتظارات عمومي و مطالبات مردمي به شدت افزايش يافته بود، مسلما فوكودا براي احياي دوباره حزب ليبرال دموكرات بايد تمامي تلاش خود را به كار مي برد تا اوضاع اقتصادي كشور بهبود يابد.
  نخست وزيري فوكودا حدود 2 سال به طول انجاميد. اين دوره يكي از جنجالي ترين دوران سياست ژاپن بود. شرايط براي فوكودا به دليل رقابت هاي سياسي ميان احزاب به خصوص فشار احزاب مخالف در مجلس و شدت گرفتن ركود جهاني و تشديد رقابت هاي تجاري در صحنه بين المللي بسيار سخت شده بود.
    
موارد فوق زماني اهميت خود را نشان داد كه در انتخابات پايان سال 1975 مجلس حزب ليبرال دموكرات به نتيجه بسيار نااميدكننده اي دست يافت. اين عدم توفيق، فوكودا را در داخل حزب با انتقادات گسترده اي مواجه ساخت كه تا آن تاريخ سابقه نداشت.
از مهم ترين دستاوردهاي كابينه فوكودا در سياست داخلي مي توان به تصويب لوايح بودجه اشاره كرد كه باعث بهبود سريع اوضاع اقتصادي و به خصوص رفع نگراني بيكاري به دليل افزايش اشتغال گرديد.
    
  9- دوره رياست و رهبري اوهيرا
س از استعفاي فوكودا از نخست وزيري، ماهايوشي اوهيرا با كسب بيشترين آرا در انتخابات داخلي حزب در تاريخ اول دسامبر سال 1978 ميلادي به عنوان نهمين رئيس حزب ليبرال دموكرات برگزيده شد.
اوهيرا در ابتداي فعاليت كابينه خود با شرايط بسيار نامطلوب داخلي و بين المللي مواجه بود. ماهايوشي اوهيرا اساس فعاليت هاي سياسي كابينه خود را برپايه اعتماد و وفاق و سهيم شدن در غم ها و شادي هاي مردم بنا نهاد تا بدين طريق بتواند به بالاترين ميزان مشاركت مردمي يا به عبارت ديگر مشروعيت سياسي دست يابد. كابينه اوهيرا زماني فعاليت خود را آغاز كرد كه ژاپن داراي يك رشد اقتصادي ثابت بود ولي از طرف ديگر به دليل ساختار ضعيف اقتصادي، ژاپن حدود يك ميليون و دويست هزار كارگر به دليل تعديل نيرو در صنايع بيكار شده بودند. نگراني هاي فوق باعث شد كه دولت اوهيرا ايجاد اشتغال و رفع نگراني مردم را در اولويت برنامه هاي خود قرار دهد. در اين راستا كابينه اوهيرا در سال 1979 ميلادي بودجه اي بالغ بر 7/1 تريليون ين جهت اجراي لوايح، استخدام و رفع مشكل بيكاري اختصاص داد.
10- دوره رياست و رهبري سوزوكي
پس از مرگ ناگهاني نخست وزير اوهيرا حزب ليبرال دموكرات، زنگو سوزوكي را براي رياست حزب برگزيد. سوزوكي از سياستمدارترين افراد حزب بود و تاكيد بسياري به وفاق و اتحاد دوران حزب ليبرال دموكرات داشت. سوزوكي اصل اساسي سياستگذاري هاي خود را سياست هارموني اعلام نمود.
    
  از موفقيت هاي نخست وزير سوزوكي مي توان به موارد زير اشاره كرد:
  تقويت آيين و اخلاق سياست، بازسازي دوباره اعتماد ملي، اصلاحات پيشرفته حكومتي و پيشرفت سياست هاي امنيتي، اقداماتي در جهت سياستگذاري ها در زمينه انرژي و ايجاد جامعه اي شاداب. كابينه سوزوكي دو سال و سه ماه اداره دولت را برعهده داشت و در اين مدت با چالش هاي بسيار جدي مواجه شد.
    
    
 در همين مدت در زمينه مسائل بين المللي و منطقه اي تغييرات جدي اي رخ داد كه بر سياستگذاري هاي داخلي و خارجي ژاپن بسيار تاثيرگذار بود.
11- دوره تصدي و رياست ناكاسون
پس از استعفاي سوزوكي از نخست وزيري، ياسوهيرو ناكاسون به عنوان يازدهمين رئيس حزب ليبرالدموكرات انتخاب شد. ناكاسون بلافاصله كابينه اي تازه نفس و پرانرژي را معرفي نمود و در آغاز كار اصول اوليه دولت خود را گفت وگوي مستقيم با مردم و دولت نقدپذير اعلام كرد و اولويت هاي دولت خود را به ترتيب زير اعلام نمود: حفظ صلح و امنيت در داخل و خارج از كشور، توسعه دموكراسي سالم و تضمين به اينكه ژاپن به كشوري با سيستم قوي رفاهي و فرهنگي تبديل خواهد شد.
در خصوص سياست خارجي، نخست وزير ناكاسون تعهد نمود كه لايحه ليبراليزه كردن تجارت را اجرا خواهد كرد تا در نتيجه آن قدرت تجارت آزاد حفظ شود. بدون شك مهم ترين اولويت دولت ناكوسون در سياست هاي داخلي انجام سريع و شديد اصلاحات مالي و اداري بود.
 12- دوره رياست و رهبري تاكشيتا
 پس از ناكاسون دوازدهمين رئيس حزب ليبرال دموكرات نوبروتاكشيتا بود كه در اواخر نوامبر سال 1987 ميلادي به عنوان نخست وزير ژاپن انتخاب شد. تاكشيتا براي اينكه افكار عمومي را جهت جوان ساختن اجتماعات روستايي متقاعد كند، ايجاد فعاليت صادق را به عنوان مهم ترين بخش نظرات سياسي خود مطرح كرد، ضمنا تاكشيتا براي تكميل سياست هاي داخلي و خارجي ژاپن و انجام اصلاحات تلاش كرد تا ليبراليزاسيون بخش تجاري را با توجه به تنظيمات ساختاري انجام دهد تا بدين ترتيب دولت ژاپن بهتر بتواند با دنيا همكاري كند.
 نخست وزير تاكشيتا تمام توان خود را بر اصلاحات مالياتي متمركز كرد كه نتيجه آن ثبات درآمد، متعادل شدن مصرف و افزايش دارائي ها بود. ا
احزاب مخالف پس از اعلام سياست هاي دولت توسط تاكشيتا به شدت با آن مخالفت كردند، دليل احزاب مخالف اين بود كه معتقد بودند معرفي ماليات غيرمستقيم با تعهدات نخست وزير قبلي (ناكاسون) كاملادر تضاد است، ضمنا سخنگوي مجلس، قانوني را كه طبق آن برگشت صورتحساب هاي مالياتي بايد با بازبيني نسبت ماليات هاي مستقيم و غيرمستقيم همراه باشد را رد كرد.
    13- دوره رياست و رهبري آنو
   پس از استعفاي تاكشيتا از نخست وزيري، سوزوك آنو به عنوان سيزدهمين رئيس حزب ليبرال دموكرات انتخاب شد. آنو زماني به رياست حزب بزگريده شد كه حزب ليبرال دموكرات سخت ترين و بحراني ترين دوران خود را از بدو تاسيس تا آن تاريخ سپري مي كرد در حالي كه تنها يك ماه و نيم به زمان انتخابات مجلس اعلافرصت باقي بود. همين مساله اهميت تعيين اهداف منطقي براي اصلاحات سياسي و به خصوص اتخاذ سياست هاي آماده سازي حزب را براي حضور در انتخابات مجلس اعلاصدچندان مي كرد. در پنجم ژوئن، آنو اعلام كرد كه سياست هاي داخلي و خارجي خود را در راستاي اهداف كابينه نخست وزير سابق (تاكشيتا) اتخاذ خواهد نمود و ضمنا آن را اعلام كرد كه مبناي سياست هاي خود را بر اصل دولت كوچك مردم دولتمند يا همان سياست دولت ناظر به جاي دولت عامل قرار خواهد داد. اما چندي بعد در پي شكست هاي پياپي حزب ليبرال دموكرات نخست وزير آنو اعلام كرد كه شخصا مسووليت شكست حزب را برعهده گرفته و از مقام خود استعفا خواهد داد.
 در 8 آگوست رهبران حزب جلسه اي را با حضور همه اعضاي حزب كه نمايندگي مجلس ملي و مجلس اعلارا برعهده داشتند تشكيل دادند و بدين ترتيب كابينه آنو پس از 67 روز رسما به كار خود پايان داد.
14- دوره رياست و رهبري كايفا
    
  در 8 آگوست سال 1989 ميلادي جلسه جامع حزب با حضور اعضاي هر دو مجلس ملي و مجلس اعلاو نمايندگان منطقه اي تشكيل شد. در اين جلسه يوشيراها باني، توشيكلي كايفا و شيفتارو ايشي ها به عنوان كانديداهاي رياست حزب معرفي شدند و در همين جلسه پس از راي گيري، كايفا با كسب اكثريت آرا به عنوان چهاردهمين رئيس حزب ليبرال دموكرات انتخاب شد. مجلس عوام (ملي) نيز كانديداي حزب ليبرال دموكرات يعني كايفا را براي نخست وزيري انتخاب نمود ولي در مقابل مجلس اعلا(مشاوران) كانديداي حزب سوسياليست (تاكاكودوي) را براي نخست وزيري برگزيد. با توجه به اينكه طبق قوانين ژاپن، تصميمات مجلس عوام (ملي) در خصوص انتخاب نخست وزير بر تصميمات مجلس اعلاارجحيت دارد، لذا در نهايت در 9 آگوست همان سال كايفا به عنوان نخست وزير ژاپن انتخاب گرديد.
      
    15- دوره رياست و رهبري ميازاوا
    
  پس از استعفاي كايفا از نخست وزيري، كيجي ميازاوا به رياست حزب ليبرال دموكرات رسيد و در 5 نوامبر سال 1991 ميلادي به عنوان نخست وزير انتخاب گرديد.
  كابينه ميازاوا توسط رسانه هاي گروهي به عنوان آغاز مسير اصلي حكومت محافظه كاران معرفي شد، ولي دوران نخست وزيري ميازاوا بحق دوران رشد و شكوفايي ژاپن بود. مهم ترين چالش هايي كه كابينه ميازاوا با آنها مواجه بود عبارت بودند از:
 الف) همكاري با نيروهاي حافظ صلح سازمان ملل متحد
 ب) گفت وگو در خصوص تجارت چندگانه تحت موافقتنامه هاي عمومي در خصوص تعرفه ها و تجارت در چارچوب گات (سازمان تجارت جهاني فعلي) با توجه به بازار برنج ژاپن
 16- دوره رياست و رهبري كونو
در انتخابات عمومي 18 جولاي سال 1992 ميلادي حزب ليبرال دموكرات نتوانست اكثريت خود را در مجلس عوام حفظ نمايد و با خروج تعدادي از اعضاي اين حزب و تشكيل حزب بازسازي و حزب ساكيگاك اين شكست تشديد گرديد.
    
 با وجود اينكه حزب ليبرال دموكرات در كسب اكثريت كرسي هاي مجلس عوام ناموفق بود ولي هنوز از نظر مردم ژاپن در ميان ساير احزاب بهترين گزينه براي تشكيل كابينه و اداره دولت بود.
 در نهايت نيز در 6 آگوست در هر دو مجلس عوام و مجلس اعلاانتخابات تعيين نخست وزير برگزار شد و موريهيرو هوسوكاوا به عنوان نخست وزير انتخاب شد و مامور تشكيل كابينه گرديد. بدين ترتيب دولت از دست حزب ليبرال دموكرات خارج شد. با تشكيل دولت ائتلافي احزاب رقيب، حزب ليبرال دموكرات به تدريج ساير پست هاي رهبري خود را از دست داد، به خصوص پست سخنگويي مجلس كه براي اولين بار در تاريخ ژاپن به خانم تاكاكودمي از حزب سوسيال دموكرات رسيد.
 در پي شكست هاي سياسي مكرر و رسوايي هاي مالي نخست وزير هوساكاوا در 25 آوريل سال 1994 كابينه هوساكاوا استعفا كرد.
    
  در 29 ژوئن همان سال حزب ليبرال دموكرات با ائتلاف با حزب سوسيال دموكرات و حزب ساكيگاك توانست در انتخابات نخست وزيري به پيروزي برسد.
 در اين انتخابات كه در مجلس عوام برگزار شد، قوميچي ماراياما رهبر حزب سوسيال دموكرات به نخست وزيري رسيد و كونو رئيس حزب ليبرال دموكرات به عنوان معاون نخست وزير و وزير امور خارجه انتخاب شد.
17- دوره رياست و رهبري هاشيموتو
انتخابات رياست حزب ليبرال دموكرات در 22 سپتامبر سال 1995 برگزار شد، اين در حالي بود كه كونو رئيس قبلي حزب ليبرال دموكرات در اواخر آگوست از رقابت هاي انتخاباتي حزب كناره گيري كرده بود.
زماني كه آراي اعضاي حزب و نمايندگان مجلس عوام و مجلس اعلامحاسبه گرديد، هاشيموتو وزير صنايع و تجارت بين الملل با 304 راي در مقابل كويزومي با 87 راي به پيروزي رسيد و هفدمين رئيس حزب ليبرال دموكرات شد.
 در 15 ژانويه پس از ركود اقتصادي ژاپن نخست وزير ماراياما از مقام خود استعفا نمود و پس از آن مجلس اعلاو مجلس عوام، هاشيموتو را براي تصدي مقام نخست وزيري برگزيدند.
18- دوره رياست و رهبري اباچي
 در هجدهمين انتخابات مجلس اعلادر جولاي سال 1998 با وجود تلاش هاي فراوان اعضاي حزب ليبرال دموكرات تعداد كرسي هاي اين حزب در مجلس به شدت افت كرد. هاشيموتو با مشاهده نتيجه انتخابات مجلس اعلاتصميم به استعفا از مقام نخست وزيري و كناره گيري از رياست حزب ليبرال دموكرات گرفت.
 در 30 جولاي كابينه هاشيموتو رسما استعفا نمود، مجلس عوام با تشكيل جلسه اي اباچي رئيس حزب ليبرال دموكرات را به عنوان نخست وزير انتخاب كرد.
  اباچي در اولين سخنراني خود در هفتم جولاي اعلام نمود كه كابينه او تمام توان خود را صرف احياي دوباره اقتصاد خواهد نمود.
 19- دوره رياست و رهبري موري
پس از بيماري و بستري شدن نخست وزير اباچي در بيمارستان، بلافاصله رهبران حزب ليبرال دموكرات در پنجم آوريل تشكيل جلسه داده و با حضور اعضاي حزب در هر دو مجلس ملي و مجلس اعلا، يوشيرو موري را به عنوان نوزدهمين رئيس حزب ليبرال دموكرات انتخاب كردند.
نخست وزير موري در اواسط موفقيت هاي ديپلماتيك خود موفق شد رياست اجلاس سران 8
G   را كه آرزوي اباچي نخست وزير قبلي ژاپن بود، عهده دار گردد. در 18 آوريل نخست وزير موري در كنفرانس خبري كه براي انتخابات عمومي مجلس مشاوران تشكيل شد، استعفاي خود را اعلام كرد و در 24 آوريل، جونيچيرو كويزومي به عنوان بيستمين رئيس حزب ليبرال دموكرات انتخاب شد.

 

 

کـل بازديد ها :
١٥٠٩٤١٦   نفر